Nowele Konopnickiej | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniabohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nowele Konopnickiej

Charakterystyka bohaterów „Obrazków więziennych”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Cygan
Cygan jest bohaterem obrazka Podług księgi. Przebywa w więzieniu od czterech lub pięciu lat („postawa i cera zdradzały dawnego już aresztanta”). Towarzysze, strażnicy, pracownicy kancelarii nazywają go Cyganem, choć to nie było jego prawdziwe imię czy nazwisko. Nawet w księdze, gdzie zapisywano zarobki, figurował pod tymi danymi: „Cyganem zwali go, z czasem zapomniano zgoła, czy miał jakie inne, a i on sam zdawał się nie pamiętać o tym”.

Wyróżniał się wśród innych skazańców „pałającym”, posępnym spojrzeniem (jego źrenice „pałały czerwonawym ogniem”). Był ubrany w zwyczajny więzienny strój: kubrak i koszulę. Na głowie nosił czapkę. Był bardzo silny, ponieważ nadal miał prosty i sztywny kark, który unosił wysoko. Narrator określa go zwrotem: „drapieżnie pożądliwy”.

W chwili, gdy postanowił wykorzystać nieuwagę strażników i zamieszanie związane z zatarasowaniem bramy wjazdowej i uciec, miał szeroko rozwarte nozdrza („zdawały się wietrzyć powiew ulicy z niepohamowaną żądzą”). Na szyi pulsowały mu grube, napięte żyły, a półotwarte usta ujawniały drobne, ostre i niezwykle białe zęby. Był tak zdenerwowany i podekscytowany, że drżące nogi odmawiały mu posłuszeństwa, a serce biło jak oszalałe: „Baczniejszy spostrzegacz poznałby z łatwością, że więzień przebywa ten punkt krytyczny, w którym cierpienie, jeśli nie przełamało woli i energii, staje się na dłużej wprost nieznośnym, niemożliwym. Potąd - a nie dalej - krzyczy coś w ludzkiej istocie, która doszła do takiego krytycznego punktu; a prawodawstwo kryminalne nigdy dość szeroko uwzględnić, nigdy dość bacznie rozpoznać nie może tego momentu psychicznego”.
Chciał wykorzystać odpowiedni moment ucieczki, wiedząc, że jej powodzenie zależy od wyboru czasu: „Gorejące jego oczy, zrazu w czeluściach bramy utkwione, obiegały teraz podwórze, oblatywały drzwi i okna w wewnętrznych murach więzienia, mierzyły odległość furtki od skrzyni i skrzyni od wożą, wreszcie wpiły się z jakąś dziką przenikliwością w twarz strażnika (…)”. Udało mu się opuścić mury więzienie właśnie dzięki nieuwadze funkcjonariusza, który - zwrócony bokiem do więźniów - stał przed altaną i prowadził z kimś spokojną rozmowę, brząkając od czasu do czasu kluczami „na znak obecności i czujności swojej”.


Moment ucieczki dostrzegła kucharka Janowa, której: „coś siwego migło między końmi, właśnie jakby świnia...”. Potem wszystko potoczyło się w oka mgnieniu. Od razu odkryto, kto uciekł i w jakim kierunku podążał. Uczestnicy pościgu dostrzegli Cygana, jak biegł w koszuli i w hajdawerach. Wtedy był wolny, przypominał liść unoszony wiatrem, ledwo dotykał stopami ziemi. Pędził przed nimi z okrzykiem: „jakby mu w dwoje tyle rączości przybyło”. Cygana zgubiło to, że uciekał w linii prostej: „Biegł jak strzała szybko i jak strzała wciąż prosto przed siebie”.

Gdy w końcu został pojmany, był wyczerpany. Udało mu się jeszcze na chwilę wyrwać, lecz półżywy organizm dał o sobie znać – biegł coraz wolniej, aż postanowił stanąć twarzą w twarz z pracownikami więzienia i się odwrócił. Wówczas dopiero uczestnicy pościgu dostrzegli jego „Oczy jak pochodnie, twarz trupio ściągnięta, zęby wyszczerzone jakby do kąsania, na ustach nieco krwawej piany”. Choć został okrążony przez strażników i przyparty do ziemi, bronił się rozpaczliwie. Gryzł, darł, bił wszystkich pięściami po głowach, kopał - był wściekły.

To, co stało się z nim później, można odczytywać symbolicznie. Obalony na ziemię, przygnieciony przez siedmiu mężczyzn, którzy opadli na jego pierś kolanami, pokrwawili go, poszarpali na nim koszulę i tak zmordowali, że trzeba go było do więzienia na rękach nieść „niby martwe brzemię” – Cygan został zniewolony. Proces ten można rozumieć jako złamanie ducha człowieka, który został pozbawiony szansy na wolność.

strona:    1    2    3    4    5    6  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Dym
„Dym” – streszczenie utworu
Czas i miejsce akcji noweli „Dym”
Plan wydarzeń noweli „Dym”
Wyjaśnienie tytułu noweli „Dym”, rola dymu w utworze
Narracja noweli „Dym”
Problematyka noweli „Dym”
Motywy literackie w noweli „Dym”
Najważniejsze cytaty noweli „Dym”
Charakterystyka bohaterów noweli „Dym”

Mendel Gdański
„Mendel Gdański” – streszczenie utworu
Czas, miejsce akcji oraz struktura opowiadania „Mendel Gdański”
Geneza noweli „Mendel Gdański”
Problem antysemityzmu w noweli „Mendel Gdański”
Wymowa noweli „Mendel Gdański”
Mendel Gdański – charakterystyka bohatera
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „Mendel Gdański”
Wyjaśnienie tytułu „Mendel Gdański”
Plan wydarzeń noweli „Mendel Gdański”
Obraz miasta przedstawiony w noweli „Mendel Gdański”
Narracja i język noweli „Mendel Gdański”
Motywy w noweli „Mendel Gdański”
Najważniejsze cytaty noweli „Mendel Gdański”

Miłosierdzie gminy
„Miłosierdzie gminy” – streszczenie noweli
Czas i miejsce akcji noweli „Miłosierdzie gminy”
Znaczenie tytułu „Miłosierdzie gminy”
Kuntz Wunderli – charakterystyka bohatera
Problematyka noweli „Miłosierdzie gminy”
Plan wydarzeń noweli „Miłosierdzie gminy”
Charakterystyka bohaterów noweli „Miłosierdzie gminy”
Motywy literackie w noweli „Miłosierdzie gminy”
Najważniejsze cytaty noweli „Miłosierdzie gminy”

Nasza szkapa
„Nasza szkapa” – streszczenie utworu
Czas i miejsce akcji noweli „Nasza szkapa”
Narracja i język noweli „Nasza szkapa”
Problematyka noweli „Nasza szkapa”
Charakterystyka bohaterów noweli „Nasza szkapa”
Motyw dziecka w „Naszej szkapie”
Plan wydarzeń noweli „Nasza szkapa”
Charakterystyka rodziny Mostowiaków
Motywy literackie w noweli „Nasza szkapa”
Najważniejsze cytaty noweli „Nasza szkapa”

Obrazki więzienne
„Obrazki więzienne” – streszczenie utworu
Czas i miejsce akcji „Obrazków więziennych”
Charakterystyka bohaterów „Obrazków więziennych”
Problematyka „Obrazków więziennych”
Plan wydarzeń „Obrazków więziennych”
Najważniejsze cytaty „Obrazków więziennych”

Inne
Biografia Marii Konopnickiej
Cechy nowelistyki Marii Konopnickiej
Rola nowel pozytywistycznych na przykładzie twórczości Konopnickiej.
Nowela jako gatunek. Wyznaczniki
Twórczość Marii Konopnickiej
Cytaty z twórczości Marii Konopnickiej
O Konopnickiej powiedzieli...
Bibliografia





Tagi: